Native American

Indianen de oorspronkelijke bewoners van Amerika, verdrongen door ons de ontdekkings- reizigers van eeuwen terug. Ze zijn er nog maar vele stammen zijn verdwenen, onderdrukking, ziekte’s, veldslagen, al dat heeft hun tol geëist. Lopend over eindeloze vlakte’s voel je hun aanwezigheid, genietend van die vrijheid om te kunnen gaan waar je maar wilt, het besef dat hier generatie’s indianen hebben gelopen en gewoond. Gedachten van hoe ze hebben gejaagd, vruchten en kruiden hebben geplukt, dat al is er niet meer maar hun ziel waart er nog rond, dat zie je aan rotstekeningen en dat voel je.

De ontdekking

Columbus ontdekte in 1492 een land dat hij aanzag voor India en hij noemde de bewoners Indianen, hij kon die vergissing niet bevroeden en zelfs nu nog worden de oorspronkelijke bewoners van Amerika nog steeds Indianen genoemd. Men dacht toendertijd dat hun één groot volk vormden, maar niets was minder waar. Er woonden honderden verschillenden volkeren, volken die zich hadden gevestigd en volken die rond trokken.

Wat al deze volkeren wel gemeen hadden in vergelijking met de Europeanen, die vanaf de zestiende eeuw in deze voor hen Nieuwe Wereld doordrongen, was dat wat ze niet bezaten. Hun hadden geen grote kudden huisdieren en moesten voor hun eigen vleesvoorziening zorgen, en ook hadden ze geen grote trekdieren. Ze waren niet op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen zoals, de spinnewiel of draaibank en kenden de pottenbakkerschijf ook niet of de kennis om hoge temperaturen te beheersen. De Europeanen vonden de Indianen niet dicht bij hun soort staan en geen belangstelling in deze verschillende volkeren liet toe dat de verzamelnaam Indianen bleef bestaan. Men heeft tevergeefs geprobeerd deze misleidende begrip uit te bannen maar dat is nooit gelukt, nieuwe aanduiding is nu Native Americans, oftewel Inheemse Amerikanen. In Canada noemt men ze First Nation-Eerste Natie.

De Indianen hadden niet een echt schrift wat ook nog wel voor de nodige problemen zorgden, en er waren talloze volkeren. De meeste voor de stammen gebruikte stamnamen zijn voor de stammen zelf vreemde woorden, die klonken niet altijd erg vriendelijk. Mohawk is afgeleid van een woord van de Narragansett dat “menseneter”betekent, en Sioux is een verminkte vorm van het Ojibwa-woord voor “spreker van een onverstaanbare taal”dat overdrachtelijk ook “slang” kan betekenen. Velen hebben in de tijd van de dekolonisatie gebruik gemaakt van hun recht om hun eigen naam te mogen in voeren, die in Canada meer dan in Amerika wordt gebezigd.

Talen

Hoeveel afzonderlijke talen er in Noord-Amerika voor de koloniale periode gesproken werden, is niet meer vast te stellen, velen zijn er verloren gegaan zonder voldoende sporen achter te laten. Meestal gaat men uit van zo’n 500 talen en nog veel meer dialecten, daarmee was Noord-Amerika het gebied met de grootste taaldichtheid ter wereld. Men is terughoudend geworden met het veronderstellen van mogelijke taalverwantschappen, men gaat er van uit van iets meer als 60 taalfamilies, waarvan enkelen uit niet meer dan een ´geisoleerde´ taal bestaan. Zelfs buurtalen konden net zoveel van elkaar verschillen als Nederlands en Chinees. Nu worden er nog meer dan 100 verschillende talen gesproken, van velen bestaan er nog maar weinig.

Al deze talen waren niet gelijkmatig over het continent verdeeld, waar in grote gebieden nauw verwante talen gesproken werden, kon men ervan uitgaan dat de sprekers zich binnen enkele honderden of duizenden jaren snel over dat gebied zouden verbreiden. Dat geldt voor de Numa-tak van het Uto-Azteeks in het Grote Bekken, voor Cree en Ojibwa in het zuiden van Canada en het Athapaskan (Nadene) in het noorden, en voor het Inuktitut, de taal van de Eskimo’s in het oostelijk poolgebied. Hiertegenover staat het bergachtige westen, daar werd een bonte mengeling van talen gesproken, hier zijn ondanks allerlei volksverhuizingen op moeilijk toegankelijke plekken oude talen bewaar gebleven. In Californië was een afgesloten gebied waar uitsluitend Penuti werd gesproken, deze hebben de oudere sprekende Hoka verdrongen naar de randen van het gebied. Verder in Californië werd er Yuki gesproken, sprekers van het Athapaskan in het noordwesten van Californië zijn de nakomelingen van recente indringers, die hier pas in het eerste millennium van de vorige jaartelling kwamen. De oude talen van Noord-Amerika zijn nauwelijks onder één noemer te plaatsen.